تعداد کلمات: ۸۴۰ کلمه / تخمین زمان مطالعه: ۴ دقیقه
سجاد لطفی
مقدمه
سخنرانی روز گذشته رهبر انقلاب که در آستانه هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل صورت میگرفت و مخاطب آن کل مردم ایران و به صورت تلویزیونی بود، اهداف مشخصی میتوانست داشته باشد که برجستهترین آن مرور برخی رخدادهای اخیر و تبیین مواضع نظام در موارد چالشی همچون حق غنیسازی و مذاکره با آمریکا بود.
یکی از ابزارهای سیاستگذاری در کشورها ایراد سخنرانی عمومی توسط مسئولان ارشد است؛ سخن گفتن مستقیم با مردم کارکردهای دیگری هم دارد همچون شفافیت و گفتمانسازی. روزهای گذشته گروهها و جناحهای سیاسی مختلف، صحبتهایی حول حضور رییس جمهور کشورمان در نیویورک داشتند از ملاقات با رییس جمهور امریکا و مذاکره با کشورهای اروپایی تا رساندن پیام مظلومیت شهدای جنگ تحمیلی اسراییل و امریکا علیه کشورمان با نشان دادن تصویر دانشمندان شهید.
تبیین و تاکید
سخنان شب گذشته رهبری تاکید بر مواضعی بود که در سالهای قبل نیز گفته شده بود اما باید تکرار میشد تا در هیاهوهای رسانهای و دستورگذاریهای جدید محافل سیاسی به عنوان دکترین نقش جدی ایفا نماید.
استعداد والای ایرانی
آیت الله خامنهای پس از بیان اهمیت و ضرورتِ توجه جدی به استعداد ایرانی که در جنگ اخیر و پس از آن در عرصههای علمی و ورزشی افتخار آفریده است، به سه موضوع اتحاد ملت ایران، حق غنیسازی، و مذاکره با آمریکا پرداختند.
حق غنیسازی
در موضوع حق غنیسازی به نظر میآید در لایههای رسانهای و تبیینی – ترویجی متاسفانه کمکاریها به حدی است که برای چندمین بار رهبری مجبور به تبیین این موضوع میشوند و با مرور تاریخچه خیانتها و بدعهدیهای طرف مقابل مجددا بر داشتن این حق به عنوان یک نعمت خدادادی که بسیاری از کشورها دارند به وفور از منافع آن اعم از تولید برق، پزشکی، آب شیرین، کشاورزی و … استفاده مینمایند اصرار میکنند و بیان میدارند که منظور غرب از مذاکره با ایران در موضوع هستهای، تحمیل نظر غرب یعنی عدم داشتن این چرخه بومی است که با همت و جانفشانی و اهدای خون مسئولان و دانشمندان کشورمان پدید آمده است. غیرت یعنی همین که در برابر حرف زور دشمن کوتاه نیاییم و ذلت را نپذیریم.
ایشان در ارتباط با استعدادهای ایرانی بار دیگر سرمایه انسانی کشورمان را در موضوع هستهای به رخ دشمن و دیگران میکشند که اگر نیروگاه هستهای را بمباران کنند نمیتوانند این همه نیروی علمیِ پا به کار که دانشمندان شهید و مجاهد تربیت کردهاند را از بین ببرند. حرفی که رسانههای غربی نیز به آن اذعان دارند. یکی از مولفههای بومی بودن انرژی هستهای همین سرمایه انسانی ارزشمند است که بر خلاف بسیاری از کشورهای منطقه، کشور ما از آن بهرهمند است. ایشان در خلال سخنرانی مجدداً با ساختن سلاح هستهای مخالفت، و داشتن آن را برای مقاصد صرفا صلحآمیز تجویز نمودند. به نظر میرسد تاکید بر این واقعیت، ضروری است اندیشمندان و اندیشهورزانی که پیرامون بازدارندگی پژوهش و اعلام موضع میکنند و بر اساس جریان رایج روابط بینالملل، محوریت را به سلاح هستهای میدهند، اقدام به بازاندیشی نمایند. با وقوع انقلاب اسلامی برای بسیاری از مفاهیم رایج در عرصه بینالملل همچون آزادی، مبارزه و انقلاب، حقوق بشر، و … معانی جدیدی پدید آمد؛ گویا بازدارندگی نیز مشمول این اتفاق شده است …
مذاکره با آمریکا
در مورد مذاکره با آمریکا نیز ایشان اصحاب اندیشه و رسانه را به تامل فرا خواندند و نظر خود را بر اساس «تجربه تاریخی» صریحاً بیان نمودند؛ با مرور اتفاقی که در برجام پس از ده سال بر سر پرونده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تحریمهای مرتبط در اثر عهدشکنیهای طرف آمریکایی و کشورهای اروپایی آمد، نفس مذاکره با آمریکا را در شرایط کنونی نه تنها بیفایده میدانند بلکه آن را مضر نیز میخوانند. ایشان مجددا بر نترسیدن و اعتماد نکردن به وعدههای فریبنده غربیها به ویژه آمریکا دست گذاشتند. ترس عامل عقبنشینی است و این عقبرفتن نقطه توقفی ندارد؛ امروز هستهای، فردا موشک حتی کوتاهبرد، و … ! در ادامه به مقایسه سود و زیان ایران و آمریکا در مذاکره حتی در شکلیترین نوع آن پرداختند که باز هم زیانآور است و به معنای ترس مسئولان ایرانی از تهدیدهای امریکا تعبیر خواهد شد. مذاکره از سر تهدید را هیچ «ملت با شرف» و «سیاستمدار خردمندی» انجام نمیدهد.
نکتهای که در بیان ایشان بود ضرر داشتن مذاکرات در برهه کنونی بود و گفتند شاید بیست یا سی سال دیگر که وضعیت متفاوت باشد نظر دیگری در مورد مذاکره داشته باشند. مذاکره با ایران قدرتمند دیگر با تهدید توأم نخواهد بود و این یعنی خنثیسازی حرف باطل عدهای در خارج و داخل که دائم تکرار میکنند رهبری مخالف نفس مذاکره است. نخیر؛ ایشان مخالف مذاکره به معنی «تحمیل خواستههای طرف مقابل» هستند.
راه علاج و پیشرفت: قویشدن ایران
اما در پایان، رهبر انقلاب که تا بدین جا به مخالفت با مذاکره آمریکا پرداختهاند و این از نظر برخی صاحبنظران داخلی به معنای بنبست و انسداد است، راهکار حل مسائل و پیشرفت کشور را به مسئولان و مردم نشان دادند و آن #قوی_شدن است. قوی شدن در همه عرصههای سیاسی، نظامی، اقتصادی، اداری، علمی، ورزشی. باید اندیشمندان یعنی همان ایرانیان متفکر و با استعداد راههای تقویت کشور در عرصههای مختلف را بیابند و کارگزاران و مردم با غیرت و عزتمند اقدام نمایند. پس بنبست و گره ناگشودنی وجود ندارد بلکه لازم است رویکردها تغییر کند./پایان
